Luistercijfers van de zeezenders leiden steevast tot discussie. De één vindt ze veel te hoog, de ander veel te laag. Voorbeelden hier van zijn o­nder andere de geclaimde 10 miljoen luisteraars naar Radio London en het feit dat Hilversum III destijds een hogere luisterdichtheid zou hebben gehad dan Radio Veronica. Hans Knot bekijkt de luistercijfers van de zeezenders in 1985 met o­nder andere Radio Caroline, Monique en Laser.

LUISTERCIJFERS VAN DE ZEEZENDERS IN 1985
Copyright tekst & foto: Hans Knot

Luisteren 20 jaar geleden
Een paar maanden geleden hadden we het over de abnormale luistercijfers die door de zeezenders als Radio Caroline en Radio London in de jaren zestig werden geclaimd. Cijfers, waarin we toen geloofden maar anno 2006 relativerend tegen aankijken als ‘dat kan nooit waar geweest zijn.’.10 Miljoen luisteraars voor één enkel station werden klakkeloos de pers ingestuurd en verschenen even zo snel in de kranten. Dat allemaal in de tijd dat er nog niet sprake was van door de overheid bewaakte vorm van kijk- en luisteronderzoeken. Recentelijk kwam ik een klein overzichtje tegen waarin een aantal cijfers als het ging om de beluistering van zeezenders in 1985. Daaruit bleek dat 8% van de o­ndervraagden, die door de Dienst Kijk – en Luisteronderzoek van de NOS waren benaderd, wekelijks voor een kortere of langere tijd afstemde op één van de zeezenders.

Drie stations
Van die groep was er 1% die dagelijks afstemde, 3% op enkele dagen van de week de zeefrequenties bezocht en 3% minder dan eens per week afstemde. De groep die nooit afstemde op de zeezenders was volgens het o­nderzoek 88%. Ga er van uit dat in die tijd er 16 miljoen Nederlanders waren dan komt het totale aantal dat wel eens afstemde op de zeezenders op 1.920.000. We konden in die tijd afstemmen op drie frequenties van zeezenders die actief waren vanaf twee schepen verankerd voor de Britse kust. Respectievelijk de Ross Revenge en de Communicator, schepen die vreemd genoeg twintig jaar later beiden liggen afgemeerd in een haven, zonder enige toekomst als zeeschip te hebben. Van de eerder gememoreerde zeezenderluisteraars luisterde 58% destijds veelvuldig naar hun favoriete Radio Caroline. Let wel dat was toch een aantal van 1.113.600 luisteraars. Nieuwkomer Radio Monique, het Nederlandstalige station dat in december 1984 van start was gegaan, mocht trots zijn op een percentage van liefst 25%. Mijn calculator geeft een aantal van 480.000 luisteraars aan. Laser 558, het Amerikaanse getinte station dat vanaf de Communicator haar programma’s verzorgde, was favoriet bij 7% van de o­ndervraagde Nederlanders die aangaven af te stemmen op Laser, hetgeen neerkwam op 134.400 luisteraars. Een aantal trouwens dat in Nederland vele malen lager lag dan in Groot Brittannïe, alwaar de cijfers andermaal in de miljoenen liepen. Tenslotte kan worden gemeld dat de overige luisteraars naar alle drie stations luisterden (1%) of niet konden aangeven in hoeverre ze naar welk station luisterden en hoe lang ze afstemden (8%).